14064 Kurumsal Karbon Ayak İzi Ne demek?

ISO 14064, kuruluşların sera gazı (GHG) emisyonlarını hesaplamak, raporlamak ve azaltmak amacıyla uluslararası alanda kabul görmüş en yaygın standartlardır. "Kurumsal Karbon Ayak İzi" hesaplamalarında ve bu hesaplamaların bağımsız olarak doğrulanmasında temel kılavuz olarak kullanılmaktadır. Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından geliştirilen bu standart, işletmelerin iklim kriziyle mücadele süreçlerinde güvenilir ve şeffaf bir yol haritası izlemesini sağlamaktadır.

14064 Kurumsal Karbon Ayak İzi Standardının Alt Bileşenleri Nelerdir?

Standart temelde üç ana bölümden oluşmaktadır; * ISO 14064-1 (Kuruluş Seviyesi): Şirketlerin faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının ve uzaklaştırmalarının tasarım, geliştirme, yönetim ve raporlanması için kuralları belirler. Kurumsal karbon ayak izi çalışmalarının yapıldığı bölümdür. * ISO 14064-2 (Proje Seviyesi): Sera gazı emisyonlarını azaltmayı veya uzaklaştırmayı artırmayı amaçlayan özel projelerin (örneğin yenilenebilir enerji veya enerji verimliliği projeleri) izlenmesi ve raporlanmasını kapsar. * ISO 14064-3 (Doğrulama ve Onaylama): Sera gazı beyanlarının geçerliliğini denetleyecek bağımsız üçüncü taraf doğrulayıcılar (akredite denetim firmaları) için kuralları ve rehberliği içerir.

Kurumsal Karbon Ayak İzi Hesaplamasında Kapsamlar (Scopes) Nelerdir?

ISO 14064-1 standardına göre emisyonlar üç temel kategoride (kapsamda) ele alınır: * Kapsam 1 (Doğrudan Emisyonlar): İşletmenin kontrolü altındaki kaynaklardan (şirket araçları, tesis içindeki ısıtma sistemleri, üretim süreçlerindeki kimyasal reaksiyonlar vb.) doğrudan salınan sera gazları. * Kapsam 2 (Dolaylı Enerji Emisyonları): İşletmenin dışarıdan satın aldığı elektrik, buhar, ısı veya soğutma enerjisinin üretiminden kaynaklanan dolaylı emisyonlar. * Kapsam 3 (Diğer Dolaylı Emisyonlar): Tedarik zinciri, hammaddeler, iş seyahatleri, ürünlerin nakliyesi ve nihai ürünlerin kullanımı gibi şirket dışındaki ancak değere zincirine bağlı olan emisyonlar.

İşletmeler İçin ISO 14064 Kurumsal Karbon Ayak İzi Standardı Neden Önemlidir?

* Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM): Özellikle Avrupa Birliği başta olmak üzere dış ticaret yapan firmalar için karbon emisyonlarının raporlanması ve belirli eşiklerin altında kalması zorunluluk haline gelmektedir. * Yeşil Mutabakat Uyumu: Küresel tedarik zincirlerinde yer alan büyük alıcılar, iş ortaklarından ve tedarikçilerinden karbon ayak izlerini ISO 14064 standardına göre hesaplamalarını ve doğrulatmalarını talep etmektedir. * Devlet Teşvikleri ve Destekler: Yeşil dönüşüm, enerji verimliliği ve sürdürülebilirlik odaklı KOSGEB, TÜBİTAK ve Bakanlık destek programlarında kurumsal karbon envanteri önemli bir avantaj ve ön koşul sunmaktadır. * Kurumsal İtibar ve Maliyet Avantajı: Karbon ayak izini ölçen işletmeler enerji tasarrufu sağlayabilecekleri alanları tespit ederek operasyonel maliyetlerini düşürür ve çevre dostu kurumsal kimliklerini güçlendirir.

ISO 14064 Kurumsal Karbon Ayak İzi Standardını Hangi İşletmeler Yapmak Zorunda?

1. Avrupa Birliği'ne İhracat Yapan Belirli Sektörler (SKDM Kapsamı): demir-çelik, alüminyum, gübre, çimento, elektrik ve hidrojen sektörlerindeki üreticiler başta olmak üzere, tedarik zincirinde yer alan tüm sanayi kuruluşlarının yaptırması zorunludur. Bu firmalar, 2026 yılı itibarıyla kesin mali yükümlülükler ve beyan dönemi resmen başladığı için, ihraç edilen ürünlerin gömülü karbon emisyonlarının hesaplanması ve doğrulatılması zorunludur. 2. Büyük Tedarik Zincirlerinde Yer Alan Alt Tedarikçiler (Ticari Zorunluluk): Küresel markalarla, büyük holdinglerle veya otomotiv, beyaz eşya, perakende gibi dev sektörlerin tedarik zincirinde (Tier-1, Tier-2 vb.) çalışan imalatçı/KOBİ'ler. Bu firmalar, bugünden itibaren. Yasal bir kanun olmasa bile büyük müşteriler kurumsal sürdürülebilirlik hedefleri (Scope 3) nedeniyle bu veriyi talep etmekte; vermeyen firmaları tedarik zincirinden çıkarmaktadır. 3. Yüksek Emisyonlu Büyük Sanayi Tesisleri (Ulusal Mevzuat): Enerji, rafineri ve ağır sanayi gibi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın sera gazı izleme yönetmeliklerine tabi olan büyük tesisler. Bu firmalar, Türkiye'nin ulusal karbon piyasası ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) takvimine paralel olarak kademeli ve yasal olarak zorunludur. 6. Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) Nedir? Emisyon Ticaret Sistemi (ETS), kısaca "kirleten öder" mantığıyla çalışan, şirketlere karbon salımı için bir üst sınır (kota) getiren ve bu kotaların borsada alınıp satılmasına imkân tanıyan piyasa temelli bir karbon fiyatlandırma mekanizmasıdır. Dünyadaki Durum: Küresel ölçekte ilk ve en büyük örneği 2005 yılından bu yana uygulanan Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi (EU ETS)'dir. İngiltere, Çin, Kanada ve Güney Kore gibi birçok ülke kendi ulusal ETS sistemlerini kurmuş ve aktif olarak işletmektedir. 7. Türkiye’de Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) Kuruldu mu? Türkiye, özellikle Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (SKDM) uyum sağlamak ve ihracatçılarının AB sınırında ek karbon vergisi ödemesini engellemek amacıyla kendi Ulusal Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) altyapısını yasal olarak kurma sürecindedir. 8. Türkiye’de Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) Uygulama Süreci ve Takvimi nasıl ilerleyecek? İlgili İklim Kanunu ve ETS düzenlemelerinin takvimi şu şekildedir: * 2024 - 2025 (Pilot / Hazırlık Dönemi): Sistem altyapısının test edildiği, imalat sanayi ve enerji tesislerinin karbon emisyon izleme raporlamalarının (MRV) sıkılaştırıldığı hazırlık aşamasıdır. * 2026 – 2027 (Kademeli Geçiş ve Pilot ETS Uygulaması): İşletmelerin karbon izleme, raporlama ve doğrulama (MRV) disiplinini kazanması amaçlanmaktadır. Bu dönemde tahsisatlar (karbon salım hakları) %100 ücretsiz olarak dağıtılır. Şirketlerden henüz bir karbon alım-satım bedeli veya mali ödeme alınmaz. Olası hatalar için idari para cezaları indirimli uygulanır. Çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre gibi AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ile birebir örtüşen, yüksek emisyonlu ana sanayi kolları kapsamdadır. * Birinci Uygulama Dönemi: 2028 – 2035: Gerçek anlamda piyasa kurallarının ve finansal yükümlülüklerin devreye gireceği ana evredir. Kendi içinde iki alt döneme ayrılır: - 2028 – 2030 (1. Alt Dönem): Ücretsiz tahsisat oranlarının kademeli olarak azaltılmaya başlandığı, karbon ticaretinin (borsada alım-satım) resmen çalıştığı ve aşamalı olarak mali yükümlülüklerin başladığı dönem. - 2031 – 2035 (2. Alt Dönem): Sistem kurallarının tamamen oturduğu, üst sınırların (cap) daraltıldığı ve piyasa mekanizmalarının tam kapasiteyle işletildiği süreç.

ONLİNE DANIŞMANLIK (ISO 14064 Kurumsal Karbon Ayak İzi)

Müşteri Yorumları

Ahmet Yılmaz

Faydalanma Analizi İŞ KURMA desteği sayesinde hangi destekleri alabileceğimizi çok net gördük. Teşvik Rotası paneli çok anlaşılır ve yönlendirmeler harika.

Merve Kaya

İş geliştirme için aldığımız faydalanma analizi raporu sayesinde KOSGEB başvurumuzu çok daha bilinçli yaptık. İndirim kampanyası da güzel bir sürpriz oldu.

İbrahim Demir

KAPASİTE GELİŞTİRME desteğine yönelik faydalanma analizi gayet detaylıydı. Raporu okuyunca hangi kalemlerde destek alabileceğimizi tek tek anladık.

Selin Korkmaz

Online danışmanlık hizmeti ile işletme kuruluş sürecimizi baştan sona planladık. Teşvik Rotası ekibi tüm sorularımıza sabırla cevap verdi.

Fatih Özdemir

PROJE BAŞVURU PAKETİ (DANIŞMAN DESTEKLİ) İŞ GELİŞTİRME ürünü tam aradığımız şeydi. Teknik proje kurgumuzu destek programına uygun hale getirdiler.

Selin Kaya

KOSGEB Veri Tabanı Kayıt kılavuzu sayesinde tek başıma başvuruyu sorunsuz tamamladım. Görsel anlatımlar gerçekten çok açıklayıcı.

Özgür Şahin

Personel giderleri desteği ürünü ile hangi pozisyonlarda destek alabileceğimizi netleştirdik. Danışmanın yönlendirmeleri yerindeydi, başvurumuz onaylandı.

Ali Demir

PROJE BAŞVURU DOKÜMANLARI HAZIRLAMA PAKETİ İŞ GELİŞTİRME ile proje dosyamız profesyonel hale geldi. Değerlendirme sürecinde hiç revizyon istenmedi.

Mehmet Aksoy

KAPASİTE GELİŞTİRME proje başvuru paketi sayesinde yatırım planımızı destek limitlerine göre yeniden kurguladık. Teşvik Rotası gerçekten işin uzmanı.

Zeynep Uçar

Mevcut işletme büyüme ve geliştirme destekleri için aldığımız online danışmanlık çok faydalıydı. Sadece ilk randevu tarihi için biraz bekledik.

Murat Çelik

KOBİ TEKNOYATIRIM proje başvuru paketi ile AR-GE yatırımımızı destekli bir şekilde büyütüyoruz. Rakamlar ve bütçe tabloları çok profesyonel hazırlanmış.

Elif Taş

Girişimcilik destekleri için aldığımız online danışmanlıkta adım adım ne yapmam gerektiğini öğrendim. Panel arayüzü de çok kullanıcı dostu.

Hakan Şen

Kapasite artırımı yatırımlarımız için yaptırdığımız faydalanma analizi ile gereksiz harcamalardan kaçındık. Küçük işletmeler için çok değerli bir hizmet.

Gülşen Taş

KOBİ vasfı belgesi kılavuzu ve işletme sınıfı dokümanları, KOSGEB tarafındaki tüm kafa karışıklığımı giderdi. Videolu anlatımlar özellikle çok iyi.

Burak Kınay

İŞ KURMA proje başvuru değerlendirme hizmeti ile dosyamız önceden kontrol edildi. Sonrasında resmi başvuruda hiçbir eksik çıkmadı.

Nihat Öztürk

İŞ GELİŞTİRME proje değerlendirme hizmeti ile destek oranlarını ve üst limitleri netleştirdik. Yatırım planımızı buna göre optimize ettik.

Selim Arslan

Proje onay sonrası revizyon değerlendirme hizmeti ile kapasite geliştirme projemizi güncelledik. Süreç biraz yoğun ama ekip çok ilgili.

Büşra Yıldız

İş kurma desteği için faydalanma analizi yaptırdık ve hangi giderlerimizin destekleneceğini kalem kalem öğrendik. Yeni girişimciler için muhteşem bir rehber.

Can Erden

Teşvik Rotası kullanıcı paneli üzerinden online danışmanlık randevusu almak çok pratik. Taksitli ödeme seçeneği de bütçemizi rahatlattı.

Melis Çetin

KOBİ TEKNOYATIRIM proje dokümanları hazırlama paketi ile teknik kısımları uzmanlara bırakabildik. Zaman kazandıran bir ürün, tavsiye ederim.